یادداشت های شخصی

احیای ناصواب

روزنامه دنیای اقتصاد - شماره 4092 - تاریخ چاپ: 1396/04/22

 

از دوره پهلوی اول که نظامات و ساختار اداری و اقتصادی کشور به شکل کنونی آن نضج گرفت، تجارت یکی از موضوعاتی بوده که به اشکال مختلف در این ساختار جایگاه مشخصی داشته است. در پاره‌ای از مقاطع ساماندهی فعالیت‌های تجاری در قالب یک وزارتخانه مستقل بوده و در دورانی هم جایگاه این فعالیت‌ها در درون سایر وزارتخانه‌ها تعریف می‌شده است.

ادامه مطلب...

تجربه سایر کشورها در جذب سرمایه

روزنامه دنیای اقتصاد - شماره 4087 - تاریخ چاپ: 1396/04/17

به دلیل پیشینه تاریخی زمانی که صحبت از سرمایه گذاری خارجی به میان می آید اذهان به سمت سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز سوق می یابد. بدون شک به دلیل وفور و ارزانی این منابع در ایران، سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز هم بازده سرمایه گذاری مطمئنی دارد و هم بازگشت سرمایه با ریسک کمتر را تضمین می کند. از همین رو و نیز به دلیل ساختار اداری نسبتا منسجم حوزه نفت و گاز در ایران طی چند دهه اخیر، بیشترین میزان سرمایه گذاری خارجی در این بخش محقق شده است. این وضعیت اگرچه مزایا و دستاوردهای مثبتی را به همراه داشته و موجب ورود تکنولوژی به بخش نفت و گاز شده است ولی آثار سوء آن همچون بیماری هلندی در کشور را تشدید کرده است.بخش کشاورزی ایران به عنوان بخش پایه با سابقه چند هزار ساله و با ساختاری نسبتا سنتی و در اقلیمی خشک و با همه ناملایمات درون و برون بخشی به هر شکل ممکن به حیات خود ادامه داده و امنیت غذایی کشور را تا میزان حداقل 80 درصد تامین و تضمین کرده است. ضرورت افزایش بهره وری تولیدات کشاورزی به منظور تامین نیاز غذایی جمعیت رو به رشد کشور با توجه به تغییرات اقلیمی و تشدید کمیابی منابع آبی، احتمال افزایش جهانی قیمت مواد غذایی و تاکید منطقی بر خوداتکایی در تولیدات کشاورزی نیازمند سرمایه گذاری بهینه و افزایش موجودی سرمایه در بخش کشاورزی کشور است.

ادامه مطلب...

اقتصاد آب: حقیقتی دست نایافتنی

آب مقوله ای چند وجهی است که در بسیاری از موارد این وجوه مختلف کارکردهای متضاد و متباینی را به همراه دارد. آب از یک طرف به عنوان کالای نهایی مصرفی جایگزینی ندارد و از طرفی دیگر به عنوان یک نهاده اصلی در تولید بسیاری از محصولات نقش دارد. از جنبه ای دیگر آب منبع کمیابی است که بر مبنای اصول دانش اقتصاد باید به طور بهینه به فعالیت های مختلف تولیدی و مصرفی اختصاص یابد، ولی از آنجا که جایگزینی ندارد و استفاده از آن برای ادامه حیات اجتناب ناپذیر است، اعمال قواعد و اصول اقتصادی در بکارگیری آن هم به صورت کالا و هم به شکل نهاده با چالش جدی مواجه است. قیمت در نظام مبتنی بر بازار، چراغ راهنمایی برای تخصیص بهینه منابع و جیره بندی استفاده از کالاهاست. دراین نظام، قیمت ها، میزان بکارگیری نهاده ها در تولید کالاهای مختلف را مشخص می سازد و مقدار استفاده کالا را نیز توسط هریک از مصرف کنندگان تعیین می نماید.

ادامه مطلب...

حفظ سهم بخش کشاورزی از منابع آبی کشور: از حقیقت تا واقعیت

در طی چند سال اخیر ایالت کالیفرنیا در آمریکا با خشکسالی بسیار عمیق و مداومی مواجه شده است.این در حالی است که تعدادی از ایالت های دیگر آمریکا شاهد وفور بارش اند. ارزش مطلق تولیدات کشاورزی ایالت کالیفرنیا رقم بسیار زیادی است ولی سهم آن در ارزش افزوده کل این ایالت دو درصد می باشد. بی شک نیاز به محصولات کشاورزی در این ایالت را می توان از سایر ایالات امریکا به سهولت تامین نمود و اجازه داد فعالیت های کشاورزی در کالیفرنیا با کاهش چشمگیری همراه باشد و از سهم بخش کشاورزی از منابع آبی این ایالت کاسته شود. ولی در چند ماه گذشته شورای برنامه ریزی این ایالت تصویب نمود سهم 80 درصد بخش کشاورزی در استفاده از منابع آبی حفظ شود اگرچه بر استفاده بهینه از منابع آبی در بخش کشاورزی تاکید نموده است و برای مقابله با خشکسالی 25 درصد مصرف آبی شهری و صتعتی کاهش یابد، در حالی که اگر 5 درصد از سهم آب در بخش کشاورزی کاسته می شد 25 درصد کاهش مصرف صنعت و مصارف شهری را جبران می نمود. باید مبنا و فلسفه این تصمیم شورای برنامه ریزی ایالت کالیفرنیای آمریکا به درستی تبین شود. چرا بخشی که تنها دو درصد از ارزش کل تولیدات این ایالت رابه خود اختصاص داده است باید سهم 80 درصدی خودرا از مصرف منابع آبی حفظ نماید.

ادامه مطلب...