مصاحبه با ایسنا در تاریخ 1389/6/14
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: مجموع ساختارهای اجتماعی اقتصادی نگذاشتهاند که تعاونیها نقش خود را ایفا کنند.
دکتر ناصر شاهنوشی در گفتوگو با خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) – منطقه خراسان، اظهار داشت: ساختارها و بسترهای اقتصادی کشور عملا فرصت اینکه بگذارند تعاونیها طبق فرایند توسعه عمل بکنند ایجاد نکردهاند.
وی عنوان کرد: در کشور هند ساختار اجتماعی اقتصادی طوری فراهم شده که تعاونیها موفقند، به طوری که تعاونیها در این کشور در فرایند توسعه اقتصادی نقش زیاد دارد.
وی افزود: نمیتوان گفت که تعاونیها به طور مطلق در فرآیند توسعه مثبت یا منفی عمل کنند چرا که این موضوع به بسترهایی که در جامعه فراهم شده است بستگی دارد و اگر بسترهای تعاون در جامعه ایجاد شده باشد طبیعتا نقش مثبت دارد و اگر بسترها فراهم نشده باشد نقش منفی را ایفا میکند.
شاهنوشی ادامه داد: در لایههای سطحی جامعه رفتار مبتنی بر تعاون وجود دارد ولی اگر عمق جامعه کشور را مد نظر قرار دهیم رفتار و فرهنگ تعاون مشاهده نخواهیم کرد چون افراد معمولا فردگرا هستند.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد عنوان کرد: در قانون اساسی کشور به تعاونیها توجه شده است ولی اساسا اعتقادی به نقش تعاونیها و تاثیرگذاریاش در بخش اقتصاد نبوده است، اگرچه کارهایی انجام شده اما آنچنان نبوده که تعاونیها بتوانند نقش ویژه خود را در اقتصاد ایفا کنند.
وی بیان داشت: اگر بستر تعاون فراهم گردد تعاونیها میتوانند هم بهرهوری را افزایش دهند و هم باعث اشتغال در بخشهای مختلف شوند برای مثال در هندوستان بحث خوشههای صنعتی با هدف افزایش بهرهوری مطرح شده است و یکی از ارکانی که در خوشههای صنعتی نقش بازی میکند، تعاونیها است.
این استاد دانشگاه تاکید کرد: اگر به کارکرد تعاونیها به درستی توجه شود چون عملا یک نوع رفتار جمع گرایانه را ترویج میکنند زمینهساز خوبی برای بهرهوری خواهند بود.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد در ادامه تصریح کرد: یکی از جاهایی که تعاونیها میتوانند در اقتصاد تاثیر بگذارند کشاورزی است و یکی از راهکارهایی که ما بهرهوری را زیاد کنیم این است که به سمت کشت یکپارچه برویم و تعاونیهای تولیدی میتوانند کشت یکپارچه را به وجود بیاورند.
شاهنوشی ادامه داد: در کشور ما در مبانی نظری که مطرح میشود تعاون اقتصاد محور وجود دارد چرا که هدف از ایجاد تعاونیها نفع فرد نیست اما اگر ما نفع جمعی را جزو اهداف تعاونیها در نظر بگیریم تعاونیها میتوانند اقتصاد محور باشند.
وی افزود: تعاونیها میتوانند یک نهاد سازمان دهنده به صادرات و یک نهاد حامی صادرکننده باشند، وقتی یک صادرات مد نظر قرار گرفته میشود تعاونیها باید بتوانند حمایت مالیشان را از صادرکنندگان به عمل بیاورند تا امکان ورود صادر کننده کوچک ما به بازار فراهم آید یعنی تعاونیها با امکان ورود به تولید بازار را فراهم میکند و این توان را دارند که سهمی از بازار جهانی را از آن خود کنند در حالی که تولید کننده انفرادی از چنین توانی برخوردار نیست، همچنین تعاونیها میتوانند روی حجم صادرات یک کشور تاثیرگذار باشند.
وی با اشاره به اینکه میزان سرمایه افراد کم است و با سرمایه کم نمیتوان کاری را انجام داد و این تعاونیها هستند که میتوانند فرصتی را برای سرمایهگذاری در کشور فراهم کنند، افزود: تعاون نیازمند دو بستر سیاستهای اجرایی و اعتقاد به اجرایی شدن این سیاستها و ایجاد ساختارهای اقتصادی مناسب است.
شاهنوشی خاطرنشان کرد: مهیا نبودن فضای کسب و کار برای تعاونیها، وجود انحصار از تولید تا مصرف، عدم اعتقاد عمیق مسوولان به تعاون، فقدان ساز و کار قانونی مناسب برای رشد تعاون، وجود موانع اداری برای رونق گرفتن تعاونیها و عدم پایبندی و اعتقاد خود تعاونیها به اهدافی که دارند و تخطی از اهدافی که برای تعاونیها در نظر گرفته شده است، از چالشهای بخش تعاون است.
