مصاحبه با ایسنا در تاریخ 1385/7/7
دخالتهای دولت در کشاورزی باعث ضرر به کشاورزان میشود.
دکتر ناصر شاهنوشی ـ عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد ـ در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) - منطقه خراسان، افزود: دخالت ناقص و بیموقع دولت در بخش کشاورزی باعث ضرر به کشاورزان میشود.
وی با اشاره به اینکه محصولات کشاورزی با پایداری حکومتها ارتباط تنگاتنگی دارد، خاطر نشان کرد: کشاورزان و دامداران نهاده هایشان را از بازار به صورت قیمت آزاد تهیه میکنند و زمانی که کشاورزان و دامدران میخواهند از محصولاتشان استفاده کنند، دخالت بیموقع دولت باعث میشود تا کشاورزان و دامدران از عایدات محصولاتشان استفاده کامل نکنند.
شاهنوشی تصریح کرد: زمانی که دولت مجوز واردات محصولات کشاورزی رابه کشور میدهد، باید مجوز صادارات این محصولات به خارج را هم صادر کند.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد بیان داشت: دخالتهای بی موقع در بخش کشاورزی تولیدات این بخش را دچار مشکل میکند و دولت باید واردات و صادرات محصولات کشاورزی را به خود کشاورزان بسپارد.
نفت کلیدیترین منغیر در اقتصاد کشور است
وی با بیان این که نفت کلیدیترین منغیر در اقتصاد کشور است، اظهار کرد: در سال 77 که قیمت نفت به هشت دلار رسید، کشاورزی در ایران جایگاه پیدا کرد.
وی با بیان اینکه مسوولان شعار حمایت از کشاورزی را میدهند و این در حالی است که بهترین اراضی کشور در حال تخریب هستند، افزود: در حال حاضر در کشور به شدت به منابع پایهای کشور که آب و خاک میباشد فشار وارد میشود.
شاهنوشی با بیان اینکه اقتصاد کشور الگوی مشخصی ندارد، تصریح کرد: برای دستیابی به هدفهای توسعه کشاورزی و صنعت استراتژی خاصی وجود ندارد.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطر نشان کرد: مشخص نبودن الگوی اقتصادی کشور باعث شده است که دولت به راحتی از هدفهای برنامه چهارم توسعه و چشمانداز 20 ساله چشمپوشی کند.
* برداشت 6/3 برابری از برنامه از حساب ذخیره ارزی
وی با بیان اینکه در سال جاری 6/3 برابر برنامه بودجه از حساب ذخیره ارزی برداشت شده است، بیان کرد: این میزان برداشت از حساب ذخیره ارزی مغایر با هدفهای برنامه چهارم بوده است.
او گفت: بالا بودن ظرفیتهای کشاورزی کشور نگاهی خوش بینانه است زیرا ایران در رتبههای اول کشورهای بلاخیز جهان است.
وی با اشاره به این که متوسط جهانی بارندگی در ایران است، تصریح کرد: سه برابر متوسط جهانی تبخیر آب داریم.
شاهنوشی خاطر نشان کرد: به دلیل محدود بودن منابع آبی در کشور، کشاورزی ایران قدرت مانوری ندارد، اما تنوع اقلیم ایران پتانسیل نسبی مناسبی را برای کشاورزی کشور ایجاد کرده است. بخش کشاورزی کشور از پتانسیل خوب نیروی انسانی برای توسعه برخوردار است.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به این که بیلان آب دشتهای کشور منفی است، بیان کرد: باید الگوی کشت کشور منطقهای و منطبق با اقلیم کشور شود. محور تعیین کننده الگوی کشت در کشور آب است و به دلیل استفاده بیرویه از کود و سم در کشاورزی کشور، کشاورزی پایدار در ایران معنایی ندارد.
* باید قوانین حقوقی بخش کشاورزی تغییر یابد
شاهنوشی افزود: برای اینکه برخی از مشکلات بخش کشاورزی حل شود باید قوانین حقوقی این بخش را تغییر داد.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطر نشان کرد: 90 درصد کشاورزی ایران خرده مالکی است و باید کشاورزی کشور را به سمت کشتهای مشترک سوق داد، بدون این که از افراد سلب مالکیت شود.
وی با بیان با پیشرفت صنایع، لاجرم از میزان بهرهوری و ارزش افزوده کشاورزی کاسته میشود، اظهار کرد: برای حمایت از بخش کشاورزی باید یارانههای تولید در کشاورزی را حذف و این یارانهها را به تسهیلات پرداختی به کشاورزان اختصاص داد.
او تصریح کرد: به دلیل بالا بودن هزینه فرصت در بخش کشاورزی، انگیزه سرمایه گذاری در این بخش پایین است.
شاهنوشی گفت: اگر در کشاورزی سرمایه گذاری شود، فن آوریی هم ایجاد می شود، که با ایجاد تکنولوژی، بهرهوری که انگیزه سرمایهگذاری در بخش کشاورزی افزایش مییابد.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد خاطر نشان کرد: با افزایش بهرهوری در این بخش، کشاورزی ایران توان قدرت رقابت باجهان را خواهد داشت.
وی افزود: بالا بودن کیفیت محصولات کشاورزی و مصرف داخلی محصولات کشاورزی پتانسیل مهمی درکشاورزی کشور محسوب میشود.
او با اشاره به اینکه کشاورزان منابع را به درستی تخصیص میدهند اما دانش فنی پایینی دارند، تصریح کرد: استفاده بیرویه از کود باعث شده است که صادرات محصولات آسیب ببیند.
وی اظهار کرد: نباید سطح زیر کشت محصولات را افزایش داد، بلکه باید عملکرد محصولات را در هکتار افزایش داد.
شاهنوشی با اشاره به این که آبیاری قطرهای در مناطقی که شدت تبخیر بالایی دارند مناسب نیست، گفت: در مناطقی که شدت تبخیر و وزش باد بیشتر است باید از آبیاری غرقابی و سنتی استفاه کرد.
* راندمان آبیاری کشور 35 درصد است
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد با بیان اینکه راندمان آبیاری کشور 35 درصد است، افزود: راندمان آبیاری در مزارع مناسب است، اما در انتقال مشکل دارد.
وی تصریح کرد: طرح مهندسان ناظر از سوی وزارت جهات کشاورزی موفق بوده است ولی برای ان که مهندسان ناظر توسط کشاورز پذیرفته شوند، باید وزارت جهاد کشاورزی برای آنها دورههای علمی شش ماهه تا یک ساله را برگزار کند.
وی خاطر نشان کرد: برای این که ضایعات محصولات کشاورزی کاهش یابد، باید حمل و نقل، نحوه برداشت محصولات کشاورزی و سردخانهها بهبود یابند.
وی با اشاره به اینکه با افزایش توان مالی کشاورز، ضایعات محصولات کشاورزی به حداقل خواهد رسید، اظهار کرد: گندم در ایران 16 هزار سال کشت میشود و این محصول منطبق با اقلیم کشور است و نباید از کشت آن جلوگیری کرد.
وی با بیان این که گندم به طور متوسط در هر هکتار 6 هزار متر مکعب آب مصرف میکند، گفت: با افزایش عملکرد در هکتار به میزان 500 کیلوگرم برای گندم، این محصول مزیت نسبی خواهد یافت.
* خود کفایی کلزا غیر ممکن است
شاهنوشی خاطر نشان کرد: به دلیل کمبود بارندگی در کشور و بالا بودن مصرف آب در کلزا، خود کفایی این محصول غیر ممکن است.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: گوجه فرنگی و فلفل در هر هکتار به ترتیب 12 و 15 هزار مترمکعب آب مصرف میکنند و نباید از کشت بیرویه این محصولات با توجه به محدود بودن منابع آبی خراسان رضوی جلوگیری کرد.
وی با بیان این که باید بازارهای هدف محصولات کشاورزی کشور را در جهان شناسایی کرد، بیان داشت: به دلیل این که برخی بازرگانان کشور به فکر منافع شخصی خود میباشند، ایران بازار صنایع غذایی خود را در آسیای میانه و کشورهای همسایه از دست داده است.
وی اظهار کرد: دولت نهم در یکسال گذشته آرمانهایی را برای بخش کشاورزی مطرح کرده اما هنوز به این آرمانها نرسیده است.
شاهنوشی خاطر نشان کرد: استان خراسان رضوی در کشاورزی از پتانسیل مناسبی برخوردار است و باید برای این پتانسیل مدیریت خوبی اجرا شود.
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: دولت برای تقویت صندوق بیمه باید ستادهای خشکسالی، حوادث غیر مترقبه بخشهایی از کمیته امداد امام را حذف کند.
