شماره سپتامبر F&D سال قبل IMF که این چند روز وقت کردم بخوانم، در مورد دلایل پایین بودن بهره‌وری در طول دهه‌های مختلف در کشورهای پیشرفته است و شماره‌ای بسیار عالی است. مخصوصاً دو مقاله در آن که توسط MICHAEL PETERS و Ufuk Akcigit (دو تا از چهار تئوریسین مهم الان ادبیات رشد. دو تای دیگر Chad Jones و Benjamin Jones هستند و چد جونز به باور بسیاری مهم‌ترین تئوریسین رشد است. در ضمن، هر چهار نفر دکترایشان را در MIT گرفته‌اند. البته Peter Klenow و John Van Reenen را هم هرگز از دست ندهید که از بزرگان رشد هستند!)
مقاله پیترز فوق‌العاده است و همان‌طور که در کارهای مختلفش بحث کرده، یکی از دو دلیل اصلی کاهش رشد بهره‌وری و بنابراین کاهش رشد درآمد سرانه، کاهش رشد جمعیت بوده. در پایین خلاصه‌ای از یک مقاله بسیار عالی سال 2022 او در اکونومتریکا را هم که به کمک ChatGPT ترجمه کردم میگذارم. مقاله‌ای بسیار زیبا. (بزرگ‌ترین بدبختی که بر جامعه ایران در طول سه دهه گذشته رفته، کاهش اساسی رشد جمعیت است و اقتصاددانان کلان، مخصوصاً نوع اصلاح‌طلبان اش که ادبیات رشد را هرگز نخوانده بودند و نفهمیده بودند، چقدر در دهه هفتاد و هشتاد در مورد مضرات رشد جمعیت نوشتند و...)

https://www.imf.org/en/Publications/fandd/issues/2024/09/america-must-rediscover-its-dynamism-michael-peters

درود.
در سال 1977، کشور چین تحت رهبری مائو، 800 میليون جمعیت داشت و درآمد سرانه آن 300 دلار بود و هند تا یک دهه قبل، علیرِغم جمعیت 1.3 میلیارد نفری، کشور فقیری بود و 300 میلیون نفر جمعیت این کشور در فقر مطلق زندگی می‌کردند و همچنان هم فقر بزرگترین معضل این کشور است و هنوز کمترین درآمد سرانه را دارد؛ همینطور بنگلادش.
مصداق‌هایی از کشورهای اروپایی که بافت جمعیت متفاوتی از سایر کشورهای جهان را دارند، نمی‌تواند ملاک درستی برای رابطه مثبت بهره‌وری و جمعیت باشد. خیلی از کشورهای آفریقایی، جمعیت زیادی دارند ولی دارای کمترین رشد بهره‌وری هستند، نمونه آن مصر.
در مدل‌های رشد، متغیر مهمی یعنی ظرفیت زیستی در نظر گرفته نمی‌شود. رشد بهره‌وری، حاصل مدیریت درست منابع است. شواهد عینی در جهان، رابطه مثبتی را بین رشد بهره‌ورری و رشد کمی جمعیت نشان نمی‌دهد، ولی بین رشد ‌کیفی نیروی انسانی و بهره‌وری، منطقا می‌تواند ارتباط مثبتی وجود داشته باشد.

سلام. بله این درست است که لزوما رشد در جمعیت بلافاصله به رشد در درآمد تبدیل نخواهد شد و طبیعتا هر دانشجوی ادبیات رشدی مثل من هم این را میداند. در مورد رابطه میان رشد درآمد سرانه و رشد جمعیت در اینجا بسیار زیاد نوشته ام. و دیگر تکرار نمی کنم چون میتوانید آن بالا مطالب را ببینید. ولی این از بدیهیات ادبیات رشد است که در نهایت رشد بلندمدت از رشد تکنولوژی می آید و رشد تکنولو‌ژی از رشد جمعیت. پل رومر نوبل سال 2018 را برای اموختن این به ما گرفت!

دوست عزیز؛ لطفا مصادیق آن را بفرمایید. در کدام کشوری بین رشد جمعیت و رشد بهره‌وری رابطه مثبتی بوده است؟ آیا پیشرفت تکنولوژی در آمریکا با رشد جمعیت رابطه‌ای مثبت دارد؟ آیا پیشرفت بهره‌وری در چین متاثر از جمعیت این کشور است؟ یا هند؟ شما چند مصداق مشخص بفرمایید که رشد بهره‌وری در آن‌ها در طی یک دوره بلند مدت، با رشد جمعیت آن‌ها رابطه مستقيم داشته است.
اتفاقا کشور چین در دوره‌ای توانست رشد اقتصادی خود را شتاب بخشد که رشد جمعیت خود را محدود کرد، همچنین هند. بنگلادش با 120 میلیون جمعیت در طی دهه‌های گذشته کشور فقیری بود، ولی طی 15 سال گذشته با تغییر سیاست‌ها و مدیریت منابع توانست تا حدودی روند رشد خود را تسریع کند.
آلمان اگر چه در بعد از جنگ جهانی دوم کشور شکست خورده‌ای بود، ولی از مبانی قوی در ساختارهای خود برای رشد بهره‌وری برخوردار بود.

دکترجان در اینجا من زیاد نوشته ام و میتوانید پیدا کنید در گروه مطالب را. ولی بله این ادبیات را بخوانید خواهید دید که رشد بهره‌وری بلندمدت با رشد جمعیت رابطه مستقیم دارد. پل رومر و چد جونز و غیره و غیره را لطفا بخوانید. اینها غولهای رشد هستند.

جناب آقای دکتر، لطفا از کشورها مصداق بیاورید. ارادتمندم

این هم پل رومر بزرگ در مورد چین و رشد در چین
https://paulromer.net/deep_structure_growth/

جناب دکتر عزیز، لطفا مدل‌های رشد و نظرات شخصیت‌های علمی را وحی منزل ندانید. تئوری‌های اقتصادی را در بطن واقعیت‌ها تحلیل کنید. در هیچ یک از مدل‌های رشد، تا جایی که من می‌دانم، متغیر مهم ظرفیت زیستی را مد نظر قرار نداده‌اند. با یک مثال این بحث را تمام شده تلقی می‌کنم. آقای دکتر تیرگری در پایان‌نامه دکتری خود برآورد دقیقی کرد که با در نظر گرفتن بالاترین سطح رشد تکنولوژی حال حاضر، ظرفیت زیستی زیرحوضه زاینده‌رود، 2.2 میلیون جمعیت است. در حال حاضر در این زیرحوضه، 5.9 میلیون جمعیت استقرار دارد. به نظر شما با این شرایط، آیا امکان افزایش بهره‌وری و رشد اقتصادی می‌تواند در این زیرحوضه تداوم یابد؟
در همین تهران، طبق اخبار موثق، وزارت نیرو در حال حفر 360 چاه عمیق است تا امکان تأمین آب مردم تهران فراهم شود. در این شرایط به نظر شما آیا افزایش بهره‌وری و رشد جمعیت می‌تواند عینیت پیدا کند؟
مشکل بیمه‌های تامین اجتماعی با پیری جمعیت ارتباطی ندارد، مشکل از سیاست‌گذاری اشتباه سال‌های گذشته بوده است که بحث دیگری است. عرض من این‌است که بین رشد کمی جمعیت و افزایش بهره‌وری، ارتباط معنی‌داری وجود ندارد. مردمی که فقیر هستند نمی‌توانند در فرآیند توسعه نقشی ایفا کنند. اگر سفری به کشور هند داشته باشید قطعا دیدگاه جنابعالی نسبت به قطعیت مدل‌های رشد تغییر خواهد کرد.
ایام عزت مستدام.