آقای دکتر عطار زاده عزیز، درود بر شما. لطفا دقت بفرمایيد تمرکز اين حقیر در باب فرونشست زمین و اثرات فاجعهبار آن که آقای دکتر شریفی یادآوری کردند چه بود. بله طی سالهای گذاشته در مورد بحران آب در ایران مطالب زیادی گفته شده و مقالات فراونی نوشته شده است. اما به موضوع ظرفیت زیستی کشور به طور شفاف و گسترده اشاره نشده است.
واکنش به نظرات دیگران
درود بر شما آقای دکتر اطهری عزیز؛ از زیادگویی گریزان هستم. هرچه در سالهای گذشته بیان شد، مورد توجه قرار نگرفت. ولی با اطمینان عرض میکنم، حداکثر ظرف ده سال آینده به اشتباه بودن سیاست افزایش جمعیت در این سالها اذعان خواهند نمود. ما در زمینه جمعیت هیچ گونه بحران کاهش جمعیت نداریم و اساساً برای امروز جامعه ایران، نه ضرورتی به سیاست افزایش جمعیت است و نه کاهش جمعیت. روند رشد جمعیت در ایران، یک روال کاملاً منطقی پیدا کرده بود که متاسفانه این روال با شدت در حال تخریب شدن است.
درود بر شما خانم دکتر پاسبان گرانقدر؛
در مورد دغدغه درستی که مطرح کردید، به چند نکته توجه فرمایید: اولاً، در هر کشوری که منبع تأمین درآمد افراد، دولت است، طبیعتاً نباید انتظار زیادی داشت که این دسته افراد رفتاری محافظهکارانه نداشته باشند. به همین دلیل است که لازمه توسعه سیاسی در هر کشوری را کاهش سهم دولت در فعالیتهای اقتصادی و تقویت بخش خصوصی میدانم. در التهابات اخیر کشور هم هرچه وابستگی نهادها و افراد به طور مستقیم و غیرمستقیم از نظر اقتصادی به دولت کمتر بوده، به طور شفافتر واکنش نشان دادهاند.
ثانیاً، همانگونه که بارها اشاره کردهام، ساخت قدرت در ایران و نظام حکمرانی در کشور به دلایل مختلف از جمله اتکا به درآمدهای نفتی، توجهی به نظرات کارشناسی مستقل ندارد و از این روی وقتی افرادی که در جایگاه کارشناسی هستند، از جمله اعضای هیئت علمی، میبینند دیدگاههای کارشناسی مستقل از بدنه قدرت، مورد توجه و حتی نقد قرار نمیگیرد تا حدودی دلزده میشوند و انگیزهای برای بیان نظرات کارشناسی، حتی در حوزه تخصصی خود، ندارند.
البته قصد آن نیست که بخواهم رفتار همکاران را توجیه کنم، بلکه صرفاً بیان دلایل این رفتار است. ولی آنچه به اجمال میتوان گفت این است که بدون شک باید نظام حکمرانی در نحوه اداره کشور تجدیدنظر اساسی کند و مهمترین تجدیدنظر این است که اولویتهای خود را در راستای منافع ملی کشور تدوین و طراحی و اجرا نماید.
سلام خانم دکتر انصاری بزرگوار؛ زمانی حال شما و ما خوب میشود که نظام حکمرانی کشور در اداره جامعه تجدیدنظر اساسی و بنیانی نماید و به جای اینکه تلاش کند بخشهای زیادی از جامعه را به گوشه رینگ برده و ضربه فنی کند، آنها را به وسط میدان بیاورد. چنین اقدامی البته سختیهای خود را دارد، چون در درون نظام حکمرانی کشور گروهها و افرادی هستند که بقا و انتفاع مستمر و سهل و ساده خود را در همین ضربههای فنی میبینند.
خانم دکتر، جامعه ایرانی جامعهای به شدت متکثر و دارای تفکرات فکری متنوعی است، ولی مردمان این سرزمین کهن اهل مدارا و آرامش طلب هستند و بشدت از خشونت پرهیز میکنند. همه باید تلاش کنیم ایران عزیز یکپارچه و متحد باقی بماند. قطعاً این نوع نگاه، نفع همه آحاد جامعه را به همراه خواهد داشت. به امید روزهای توأم با شادی و امید، انشاءالله.
جناب آقای دکتر، سخت بر این باور هستم که در عرصه سیاست خارجی دچار اشتباهات سنگینی شدهایم که خدا خودش کشور ما را از بلاهای سخت در امان نگه دارد. عدم حمایت به موقع از ارمنستان و همراهی ضمنی برای حاکمیت طالبان نمونههایی از آن است. هرچه گفته شد، این نوع سیاستگذاری اشتباه است که کسی وقعی ننهاد. در مورد سیاستهای منطقهای از جمله سوریه که داستان دیگری است، ما نباید کمک میکردیم تا جای پای روسیه در سوریه محکم شود. در مورد اوکراین هم، موضوعگیریهای مقامات در روزهای اول جای تأمل بسیار دارد.
