سلام، بسیار تحلیل خوبی کرد، ولی دو نکته را مد نظر قرار نداد. اولاً، صرفاً بر مبنای دادههای حاصل از رفتار طبقه متوسط تحلیل میکرد، در حالی که رفتار اجتماعی طبقه فرودست هنوز متأثر از نهادهای سنتی است، اگرچه بشدت در حال پوستاندازی است. ثانیاً، روحانیت، اقتدار اجتماعی خود را با اقتدار نظامی و اقتصادی معاوضه کرده است. الان نهاد روحانیت بر کشوری حکومت میکند که 17 درصد گاز جهان را در اختیار دارد و همینطور سایر منابع و بر اساس همین اتکا قوی اقتصادی نهادها، استحکام خود را تقویت کرده است. دقیقاً دیگر روحانیت منزلت اجتماعی قبل را ندارد، ولی الان اتکای قوی به توان اقتصادی و نظامی دارد.
باید دید این تعویض مبنایی اقتدار روحانیت در آینده نهاد روحانیت را به چه سمتی خواهد برد. بدون شک نهاد روحانیت مرجعیت اجتماعی خود را در درون مبانی فکری جامعه به طور محسوسی از دست داده، ولی همچنان پوستهاش را برای خود حفظ کرده است. شما به مراسمات محرم نگاه کنید. درست است این مراسم عمق ندارد، ولی همچنان بشدت پابرجاست. در هر حال تحلیل بسیار خوبی انجام داد. ما به چنین اعضای هیئت علمی نیازمندیم که تعداد آن ها کمتر از یک درصد است.
