سیاست های حمایت از محصولات باغی

سیاست‌های حمایتی در بخش کشاورزی به‌ویژه در کشورهای توسعه‌یافته، از اهمیت ویژه‌ای در فرایند سیاست‌گذاری توسعه کشاورزی برخوردار است.

نظریه‌پردازان مختلف برای توجیه این حمایت‌ها، استدلال‌های گوناگونی از جمله، اهمیت بالای محصولات کشاورزی، آسیب‌پذیر بودن این بخش در مقابل حوادث طبیعی و ریسک بالای تولید در آن نسبت به سایر بخش‌ها را ارائه می‌کنند. ایجاد اطمینان از تولید و عرضه غذای کافی، مقابله با بی‌ثباتی قیمت‌های کشاورزی، کاهش فقر روستایی، احساس تعلق خاطر و وابستگی بیشتر با جامعه روستایی، تأمین امنیت غذایی، خودکفایی، حفاظت خاک و محیط زیست از مهم‌ترین اهداف حمایت از بخش کشاورزی قلمداد می‌شوند.

کشاورزی در ایران یکی از بخش‌های مهم اقتصادی کشور است، به‌طوری‌که بیش از ۲۰ درصد ارزش افزوده کسب و کار کشور و حدود ۹ درصد تولید ناخالص داخلی، ۲۲ درصد اشتغال، یک پنجم صادرات غیرنفتی و تأمین بیش از ۹۰ درصد ارزش مواد غذایی مصرفی جامعه را به خود اختصاص داده است. علاوه بر این، ارتباط پیشین و پسین کشاورزی با بخش‌های دیگر، به رشد تولید و اشتغال در آنها نیز کمک می‌نماید. از این‌رو، رشد اقتصادی کشور به رشد این بخش بسیار وابسته است.

با این حال، مقایسه سیاست‌های حمایتی اجراشده در بخش کشاورزی ایران با کشورهای توسعه‌یافته بر حمایت ضعیف‌تر ایران از این بخش دلالت دارد. در اکثر کشورهای توسعه‌یافته، پرداخت یارانه به تولیدکننده به‌جای مصرف‌کننده مبنا قرار می‌گیرد و سیاست مذکور به گونه‌ای اعمال می‌شود که در نهایت، مصرف‌کننده نیز از آن منتفع می‌گردد. حتی در اغلب کشورهای عضو OECD، از مصرف‌کنندگان در جهت حمایت از تولیدکننده مالیات اخذ شده و حمایت هدفمند و بسیار اندکی در خصوص مصرف‌کنندگان انجام می‌پذیرد. این در حالی است که در ایران، حمایت‌های مذکور اغلب محدود بوده، و یارانه‌های مصرفی در مقایسه با یارانه‌های تولیدی و خدماتی، سهم بیشتری را به خود اختصاص داده است.

• فصل اول: سیاست های حمایت از محصولات باغی
• فصل دوم: مقایسه سیاست های حمایت از محصولات باغی در کشورهای منتخب
• فصل سوم: بسته های حمایتی مناسب برای ایران