مصاحبه با ایسنا 3 خرداد 1392
یک کارشناس اقتصاد کشاورزی با گلایه از اینکه درآمدهای نفتی مانع توسعه کشاورزی شده است، گفت: به دلیل بیتوجهی به بخش کشاورزی منابع آب و خاک کشور در حال تخریب هستند.
ناصر شاهنوشی - عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد - در گفتوگو با خبرنگار کشاورزی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) با بیان اینکه الگوهای کشت باید منطبق با اقلیم هر منطقه طراحی شوند، اظهار کرد: الگوی کشت باید به گونهای باشد که بیش از ظرفیت از منابع آبی استفاده نشود و دولت نیز در این طرح نگاه ویژهای به اصلاح مدیریت منابع آب داشته باشد.
وی افزود: الگوی کشت یعنی اینکه تولید در چارچوب ظرفیتهای موجود اراضی کشاورزی به گونهای صورت گیرد که ریسک تولید کاهش و عملکرد افزایش یابد. الگوی کشت چارچوبی است که برای بهرهبرداری منطقی از زمینهای کشاورزی در نظر گرفته میشود.
شاهنوشی در مقایسه کشاورزی در ایام گذشته و فعلی ایران اظهارکرد: کشاورزی ایران همواره در طول تاریخ دچار کمبود منابع آبی بوده و در واقع کمبارشی جزء ذات کشاورزی ماست؛ بنابراین پدران ما سعی میکردند از منابع آبیشان به گونهای بهرهبرداری کنند تا به کشت و زرع خود استمرار بخشند.
این کارشناس کشاورزی ادامه داد: در دوره تکنولوژی و رشد جمعیت، شرایطی به وجود آمد که میزان بهرهبرداری از منابع آبی تحت تاثیر افزایش تقاضا تغییر کرد و الگوی کشت کشور به سمت استفاده بیش از حد از منابع آب پیش رفت. در واقع با توجه به امکان استفاده از آبهای زیرزمینی، عملا الگوی کشت را تغییر دادیم که این الگو منطبق با شرایط اقلیمی ما نیست و اگر الگوی کشت را بر اساس منابع گذشته تنظیم میکردیم، بهتر میتوانستیم از امکانات موجود بهرهبرداری کنیم و در نتیجه منابع آبی ما به سمت بحرانی شدن پیش میرود.
شاهنوشی با تاکید بر اینکه در کشاورزی باید به منابع آب و خاک توجه شود، افزود: هماکنون آب و خاک کشور دچار مشکل شده است. منابع آبی در حال کاهش شدید و خاک در حال فرسایش است.
این عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه داد: کشاورزان و تشکلهای کشاورزی میتوانند به الگوی کشت کنونی جهت دهند البته دولت هم باید با سیاستگذاری، الگوهای کشت را تشویق کند اما اجرای این الگوها منوط به پذیرش کشاورزان است.
وی با اشاره به طرح الگوی کشت وزارت کشاورزی که قرار بود به صورت استانی انجام شود، اظهار کرد: باید به سمت تولید محصولات کشاورزی برویم که اقلیم و منابع آبی ما امکان اجرایش را برایمان فراهم کند؛ زیرا خودکفا شدن هر کشور در همهی محصولات و بینیاز شدن از واردات محصولات کشاورزی امکانپذیر نیست.
این کارشناس کشاورزی با اشاره به کشور هندوستان که در زمینه الگوی کشت موفق عمل کرده است، خاطرنشان کرد: هندیها برای توسعه کشاورزیشان برنامهریزی مشخصی داشتهاند. هند به کمک تعاونیهای زراعی، تولیدکنندگان خرده مالک را در قالب تشکلهای بزرگ درآورده و با سیاستهای راهبردی به سمت یکپارچهسازی اراضی پیش برده و ابزار مناسب با اقلیم خود طراحی کرده است.
شاهنوشی با بیان اینکه شالیزارهای شمال کشور در حال تخریب هستند، گفت: سیاست مدونی برای اینکه اراضیمان خرد نشود، نداریم و اگر روند کنونی تخریب شالیزارهای شمال ادامه پیدا کند در 10 سال آینده باید با شالیزارهای شمال کشور خداحافظی کنیم.
وی در پایان گفت: توسعه کشاورزی یک اعتقاد است که به دلیل درآمدهای نفتی این اعتقاد بین مسئولان وجود ندارد؛ بنابراین جنگلها و اراضی حاصلخیز کشاورزی به شدت در حال تخریب هستند.
