مشکل اشتغال و سهل‎الوصول بودن درآمد از علل افزایش دلالی است

مصاحبه با ایسنا در تاریخ 1389/5/3

استاد دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: مشکل اشتغال و سهل‌الوصول بودن درآمد از علل اصلی افزایش غیرطبیعی واسطه‌ها در بازار است. 
دکتر ناصر شاهنوشی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه خراسان عنوان کرد: اساسا وجود واسطه‌ها جزو ضرورت هر سیستم اقتصادی است، در واقع کشاورز نمی‌تواند هم تولید کننده و هم بازاریاب محصولات خود باشد و به طور کلی نمی‌توان وجود دلال‌ها را نفی کرد. 
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد افزود: آن چیزی که مشکل ساز شده است حجم، تعداد و گستردگی این افراد است که سبب ایجاد مشکلات فراوانی در بازار کشاورزی شده است. 
وی تصریح کرد: عامل اصلی پیش فروش محصولات توسط کشاورزان مشکلات مالی و دیگر اینکه کشاورز خواهان ثبات برای محصولاتش است تا ریسک فروش را کاهش دهد. 

این استاد دانشگاه درباره کاهش واسطه‌گری در بازار کشاورزی خاطرنشان کرد: برای این کار چند راهکار وجود دارد، اول اینکه بتوانیم در مقابل سیستم سنتی بازار رسانی که وجود دارد یک سری سیستم‌های رقیب و جانشین را معرفی کنیم که به معنی حذف سیستم‌های سنتی نیست بلکه هدف قرارگرفتن این سیستم‌ها در کنار سیستم‌های قبلی است. 
شاهنوشی گفت: اگر سیستم‌ها به درستی تقویت شود، یک فضای رقابتی ایجاد می‌کند که ناخودآگاه باعث حذف واسطه‌های غیر ضروری می‌شود. 
وی درباره نقش دولت در کاهش دلالی اظهار کرد:‌ اولین کاری که دولت در این باره می‌تواند انجام دهد، این است که از طریق نهادهای تعاونی بازاریابی و نهادهای مرتبط با خود کشاورزان، منابع مالی آنان به خصوص کشاورزان خرده پا را تامین کند و دوم اینکه دولت با سیستم های جایگزین، نظام سنتی را نیز مورد حمایت خود قرار دهد. 
وی با اشاره به تعاونی کشاورزی ایجاد شده در این زمینه اذعان کرد: این یکی از همین سیستم‌های جایگزین است که با یک مکانیزم منطقی می‌تواند در جهت کاهش دلالی پیش رود به شرطی که دولت حمایت از آن را قطع نکند. 
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: متاسفانه تصمیماتی که دولت در این زمینه می‌گیرد در بسیاری از موارد مقطعی و نقطه‌ای است در صورتی که اگر دولت با نگاه سیستمی به سمت حل مشکلات برود و در زمینه تولید بهره‌وری را بالا ببرد و تامین مالی برای کشاورز ایجاد کنند،تا بعد مهیا شدن این موارد بسترهای مناسب بازاریابی نیز آماده شده و دیگر شاهد حضور این چنین حجم عظیمی از واسطه‌ها در بازار نخواهیم بود. 
شاهنوشی افزود: سیاست‌های دولت باید هدفمند و مستمر باشد و با یک برنامه ریزی مشخص و پایدار به سمت سامان دادن بخش کشاورزی حرکت کند چیزی که ما امروز به طور خاص در بخش کشاورزی مشاهده نمی‌کنیم. 
عضو هیات علمی دانشگاه فردوسی مشهد، تصریح کرد: شهرداری به عنوان یک نهاد عمومی که هم حافظ منافع مصرف کننده و هم تولید کننده است، می‌تواند به عنوان یک رقیب، نه رقیب منفی بلکه به صورت مثبت بازار را تنظیم کند. 
وی تاکید کرد: در بحث کشاورزی باید بازاریابی، تولید و بهره‌وری را به صورت یک مجموعه نگاه کنیم و نمی‌توان حل مسائل بازاریابی را جدا از مشکلات تولید حل کرد. 

منبع