درود

اخیرا این کلیپ در فضای مجازی به دفعات بار گذاری شده است و در آن ادعا شده ارزش واقعی دلار کمتر از 20 هزار تومان است و علت دلار 80 هزار تومانی را ناشی از رفتار نهادهای خصولتی و عوامل سیاسی دانسته است. بهتر است ابتدا نگاهی به آمار داشته باشیم:

1- در سال 1403 نسبت به سال 1357 حجم نقدینگی در ایران 36 هزار برابر و در طی این مدت حجم نقدینگی در آمریکا، 14.5 برابر شده است. در طی این مدت نرخ رشد سالانه قیمت دلار در ایران 22.8 درصد بوده است، یعنی ارزش پول ملی نسبت به دلار سالانه 22.8 درصد کاهش داشته است. درحالی‌که ارزش واقعی دلار سالانه 3.17 درصد کاهش یافته است.

2- در بین سال‌های 1376 تا 1396 که دولت امکان تزریق ارز به بازار را داشته است، نرخ تورم سالانه 17 درصد، ولی نرخ دلار 12.4 درصد افزایش داشته است. در واقع در طی این دوره، دولت، افزایش نرخ دلار را نسبت به افزایش تورم سرکوب کرده است.

3- اگرچه قدرت خرید ریال در برابر دلار ملاک خوبی برای ارزش‌گذاری پول ملی است، ولی باید توجه کرد که دولت به بهای افزایش مداوم کسری بودجه، قیمت محصولات را در بازار دستکاری می‌کند و لذا نمی‌تواند ملاک مناسبی برای تعیین ارزش پول ملی باشد. فراموش نکنیم که این کسری بودجه مداوم، یکی از عوامل اصلی تورم در ایران است.

4- بدون شک وجود نهادهای خصولتی که در بدنه حاکمیت مبسوط الید هستند، یکی از شاخص‌های اصلی نظام حکمرانی نامطلوب است که از شرایط نابسامان اقتصادی و سیاسی بیشترین بهره‌مندی را دارند، ولی علت افزایش قیمت دلار رفتار این نهادها نیست.

5- از سال 1397 به دلیل تشدید تحریم‌ها، دولت امکان تزریق دلار کافی به بازار را نداشته است. با این وجود، نرخ افزایش دلار از سال 1400 تا 1403 کمتر از نرخ افزایش تورم بوده است. بنابراین اگر نرخ تورم را ملاک قرار دهیم، نرخ دلار 80 هزار تومانی، عددی دور از واقعیت نیست.

باید توجه داشت مجموع شرایط اقتصادی و سیاسی کشور از جمله تحریم‌ها، موجب افزایش سریع تورم در کشور شده است. در چنین شرایطی، اگرچه قیمت دلار خود می‌تواند در افزایش تورم موثر باشد، ولی بشدت از شرایط تورمی تاثیر می‌پذیرد؛ لذا ضمن احترام به این شخصیت علمی محترم، تحلیل ایشان در مورد قیمت دلار با واقعیت منطبق نمی‌باشد.