واکنش به نظرات دیگران


سخنان دکتر گلشنی استاد و نظریه پرداز دانشگاه شریف از عارضه ای که متاسفانه شیوع آن در صنعت آب و برق نیز باعث خالی شدن عرصه از افراد عمل گرا شده است.

استدلالی که استحکام ندارد

درود.

ضمن احترام به آقای دکتر گلشنی، با دیدگاه ایشان در مورد نقدی که بر انتشار مقاله دارند موافق نیستم.

به طور مبنایی، نشر دانش در جهان امروز از طریق انتشار مقالات صورت می‌پذیرد. به بیان دیگر همزمان با پایه‌گذاری علوم جدید و تأسیس دانشگاه در کشورهای پیشرفته، سازوکار انتشار مقالات در مجلات علمی هم شکل گرفته است. برای مثال نظریه نسبیت انیشتین برای اولین بار در یکی از مجلات معتبر فیزیک منتشر شد. در سایر علوم هم به همین گونه بوده است؛ بنابراین دانشگاه‌هایی که ماهیت پژوهشی دارند باید یافته‌های تحقیقات خود را که در قالب تز دکتری یا پروژه‌های تحقیقانی حاصل شده است، از طریق چاپ مقاله در مجلات انتشار دهند.

دسترسی دانش‌پژوهان هم به یافته‌های جدید علمی یا محتواهایی که ماهیت کاربردی دارند، به‌طور عمده از طریق مطالعه مقالات انجام می شود. بنابراین اگر در کشورهای پیشرفته مانند آمریکا یا ژاین، بر روی انتشار مقاله تبلیغ و تشویقی انجام نمی‌شود، به این دلیل است که چاپ مقاله جزئی از ذات وجودی فعالیت‌های علمی محسوب می‌شود و البته وزن‌دهی به کیفیت مقالات که بر موقعیت شغلی اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها و محققان مراکز تحقیقاتی تاثیر بسیار دارد، با شاخص‌های مختلفی از قبیل اچ ایندکس سنجیده می‌شود.

در ایران شرایط متفاوت است؛ یکی از کارکردهای نظام حکمرانی در ایران از اعتبار انداختن عناوین از محتوای آن است. از همین روی درجات نظامی و مدارج حوزوی و دانشگاهی و یا واژه‌هایی مثل نخبه به چنین سرنوشتی دچار شده‌اند. برای مثال در حال حاضر عنوان دکتری در ایران به سخیف‌ترین شکل ممکن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دلیل بر آن نیست که بگوییم واژه دکتری واژه بی‌اعتباری است. در مورد انتشار مقالات در نشریات علمی هم همین گونه است. اگرچه نباید از انصاف دور شد که در چند دهه اخیر در همین فضای لجام گسیخته علمی، مقالات بسیار ارزشمندی توسط دانشگاهیان و پژوهشگران و محققان کشور انتشار یافته که موجب افتخار جامعه علمی است. هرچند نظام اجرایی کشور به دلایل مختلف از جمله عدم سازوکار مناسب ارتباط فعالیت‌های علمی با نیازهای جامعه، از این دستاوردها به خوبی استفاده نکرده است.