در اکتبر 2024، پروژه حذف سدهای رودخانه کلامث، بهعنوان بزرگترین پروژه حذف سد در تاریخ ایالات متحده، به پایان رسید. این پروژه، که با رهبری قبایل بومی منطقه انجام شد، چهار سد برقآبی را که بین سالهای 1918تا 1964 ساخته شده بودند، از مسیر رودخانه حذف کرد. این سدها تأثیرات مخربی بر جمعیت ماهیهای سالمون و جوامع بومی داشتند، و حذف آنها پس از دههها تلاش و مبارزه قبایل بومی محقق شد.
با حذف این سدها، 676 کیلومتر از رودخانه کلامث و شاخههای آن در ایالتهای کالیفرنیا و اورگن آزاد شد، که امکان بازگشت ماهیهای سالمون به زیستگاههای تاریخیشان را فراهم کرد. تنها یک روز پس از اتمام پروژه، ماهیهای سالمون به زیستگاههای بالادست که بیش از یک قرن غیرقابل دسترس بودند، بازگشتند.
این پروژه 450 میلیون دلاری شامل مهندسی پیچیده برای حذف سدها و بازسازی اکوسیستم رودخانه بود، که شامل کاشت مجدد گیاهان بومی و بازطراحی مسیر رودخانه با بهرهگیری از دانش سنتی قبایل برای بهبود زیستگاههای ماهیهای سالمون و سایر گونهها میشود.
این دستاورد نهتنها یک پیروزی زیستمحیطی است، بلکه نمونهای الهامبخش از همکاری بین قبایل بومی، دولتها و سازمانهای غیردولتی برای احیای منابع طبیعی و حفظ فرهنگهای بومی است.
درود جناب آقای دکتر خاتونآبادی عزیز
بسیار سنجیده نگاشتهاید. در راستای فرمایش جنابعالی لازم به یادآوری است که از دهه 80 میلادی، سدسازی در آمریکا به عنوان یک صعنت مرده به حساب آمد. دلیل این عنوان به صنعت سدسازی، آگاهی از آثار زیانبار سدها بر زیستبومهای طبیعی و زندگی مردمان متأثر از این سدها بود.
متأسفانه از دهه نود میلادی در ایران سدسازی رونق بسیار گرفت و تعادل بخشی آبهای زیرزمینی را با مانع جدی مواجه ساخت و یکی از دلایل تشدید کسری مخزن آبهای زیرزمینی شد.
