تهران ایرنا
وزیر نیرو با بیان اینکه کشور در زمان حاضر درمرحله تنش آبی است، هشدار داد با شرایط کنونی روزبه روز به سمت بحران آبی حرکت می کنیم.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی وزارت نیرو، حمید چیت چیان روز یکشنبه درآیین گشایش نخستین همایش ملی بازیافت آب،راهبردی اصولی درمدیریت بحران آب ازبحران آب به عنوان چالش اصلی جهان در هزاره سوم یاد کرد. وی افزود: تأمین امنیت آبی درقرن21 دغدغه اصلی دولتها بوده و لازم است بدانیم که براساس گزارش سازمان ملل متحددراجلاس جهانی مکزیک،درسال2006 بیش از1.2میلیارد نفر از مردم جهان از دسترسی به آب شرب بهداشتی محروم بودند و پیشبینی شده است که این تعداد در سال 2025 به 2.8 میلیارد نفر و در سال 2050 به چهار میلیارد نفر برسد. وزیر نیرو ادامه داد:به این ترتیب حدود 40 درصد از جمعیت9 میلیاردنفری جهان درسال 2025 به آب سالم دسترسی نخواهند داشت به طوری که دراین سال از هرپنج نفر مردم جهان، دو نفردغدغه تأمین آب خواهند داشت. چیت چیان گفت: کشور ما نیز به دلیل قرارگرفتن درمنطقه خشک و نیمه خشک جهان و با ادامه روند موجود دراستفاده از آب، بحران آب را باشدت بیشتری تجربه خواهدکرد به طوری که درحال حاضر نیز با حدود 9میلیارد مترمکعب اضافه برداشت ازمنابع آب زیرزمینی منتهی به سال 1391 افت حدود 20 متری سطح آبخوان های کشور،کاهش بارش، افزایش بی سابقه مصارف بویژه دربخش کشاورزی و کاهش 46 درصدی در رواناب های سطحی و با حدود 1700 مترمکعب سرانه آب تجدیدپذیر در معرض تنش آبی قرار داریم .وزیر نیرو تصریح کرد: درسال های آینده نیز با ادامه روند موجود و با رسیدن به سرانه آب تجدیدپذیر حدود1000 مترمکعب درمعرض بحران شدید آب قرارخواهیم گرفت ضمن آنکه هم اکنون در برخی مناطق پرآب کشور مانند حوضه دریاچه ارومیه و شرق تبریز، سرانه آب تجدیدپذیر کمتراز 6000 مترمکعب است.
چیت چیان اضافه کرد:چنانچه هرچه سریعتر در زمینه مدیریت بهینه منابع آب مبتنی بر اصول مدیریت یکپارچه منابع آب، استفاده از پساب ها و زهاب ها، فناوری های نوین و استفاده از منابع نامتعارف آب در استحصال و مصرف آب و بسیاری موارد دیگر اقدام نکنیم، به طور یقین هم در مبحث توسعه دچارعقب ماندگی خواهیم شد و هم در بخش توسعه آب و تامین آب شرب،این حیاتی ترین ماده برای زندگی بشر، دچارمشکلات عدیده خواهیم شد.
وی افزود:اکنون 6500 روستای کشور فاقد منابع آب شرب هستند و توسط تانکر ازمناطق دوردست آب شرب منتقل می شود. ارایه این مطالب از انرو ضروری بود که همگان بدانند بحران آب در کشور جدی است و چنانچه اقدام های اصولی و علمی دراین زمینه انجام ندهیم و از تمام منابع آب در اختیار به درستی استفاده نکنم، نسل آینده کشور را دچار چالش های جبران ناپذیری خواهیم کرد.
وزیر نیرو سپس با بیان اینکه اکنون درتنش آبی هستیم و روز به روز به سمت بحران آبی حرکت می کنیم،اظهار داشت: اگر کشوری 20تا 40درصد از منابع آب تجدیدشونده خود را استفاده کند، دردامنه مطمئن قراردارد. حداکثر میزان مجاز برای استفاده از منابع آب تجدیدشونده 60 درصد است اما اکنون از 120 میلیاردمترمکعب، 96میلیاردمتر مکعب مصرف می شود یعنی به جای 60 درصد 80درصد استفاده می شود که این فشار زیاد به منابع طبیعی وارد می کند و موجب خشکی تالابهایی مانند هامون،بختگان و دریاچه ارومیه شده است.
چیت چیان تصریح کرد: ما از حد مجازی که قوانین الهی درطبیعت اجازه داده، عبور و آسیب های شدیدی در ابعاد مختلف به منابع طبیعی وارد کرده ایم. وی درادامه گفت: مجموع سدهای دردست اجرا و اجراشده در کشور 66 میلیارد مترمکعب آب درسال تنظیم می کند درحالیکه کل روانآب های موجود کشور 46 میلیاردمترمکعب است و ازسدهایی که ساخته شده است و یا درحال ساخت داریم،حدود 20 میلیارد مترمکعب فاقد آب هستند مانند سد ساوه که به خاطر تغییر اقلیم،کاهش بارش ها،افزایش تبخیر،افزایش برداشت ها در بالادست و کاهش بارش های مؤثر بوده است.
به گفته چیت چیان درکشوری که روزی 88 میلیارد مترمکعب روانآب جریان داشته اکنون این میزان به 46 میلیارد متر مکعب رسیده است و روش های گذشته پاسخگوی نیازهای ما نیست و نیازمند بازنگری هستیم .وی افزود: درهمین راستا،یکی از منابعی که می تواند نقش مهمی در تأمین آب برخی مصارف ایفا کند، استفاده از فاضلاب های تصفیه شده شهری، روستایی، صنایع و نیز زهاب های کشاورزی است.
درجهان پیشرفته، دیگر به فاضلاب به عنوان یک ماده زاید نگاه نمی شود بلکه از آن به عنوان منابع آب خاکستری یاد شده و حداکثر استفاده از آن به عمل می آید .وزیر نیرو اضافه کرد: در کشورهای پیشرفته و پرآب جهان نیز استفاده از این منابع و حتی پسماندهای حاصل از فرآیند تصفیه، کاربرد بسیاری دارد و بسیاری از کشورهای کم آب جهان نیز توانسته اند با استفاده ازسامانه های پیشرفته تصفیه،کمبود منابع آب خود را با استفاده از این منابع تا حدود زیادی جبران کنند .چیت چیان خاطر نشان کرد: متاسفانه درکشور ما در این زمینه عقب ماندگی هایی وجود دارد که به دنبال آن هستیم تا هرچه سریعتر این کاستی ها را مرتفع کنیم. وی گفت: در زمان حاضر،حجم پساب های تصفیه شده در کشور افزون بر862 میلیون مترمکعب درسال شده است که براساس آمارهای موجود، ازاین حجم مقدار 553 میلیون مترمکعب براساس بخشنامه های موجود به سازمان های آب منطقه ای تحویل شده و 269 میلیون متر مکعب بلاتکلیف است که بخشی از آن نیز بدون استفاده به محیط تخلیه می شود. وزیرنیروگفت: براساس پیش بینی های انجام شده، حجم فاضلاب های شهری درسال1400 به پنج میلیارد مترمکعب خواهد رسید که 70درصد از این آب به صورت پساب قابل استفاده است. چیت چیان اظهار داشت: شمار تصفیه خانه های شور تا پیش ازانقلاب اسلامی به کمتر از پنج تصفیه خانه می رسید و نخستین تصفیه خانه در سال 1340 درصاحبقرانیه تهران مورد بهره برداری قرارگرفت اما پس از انقلاب اسلامی، شمار شهرهایی که دارای سامانه های جمع آوری و تصفیه فاضلاب شدند، رفته رفته بیشتر شد به نحوی که در سال 1369که همزمان با تشکیل شرکت های آب وفاضلاب بود، شمار تصفیه خانه های فاضلاب به 11 تصفیه خانه و در پایان سال 91به 146تصفیه خانه رسیده است.
وی جمعیت زیر پوشش شبکه فاضلاب را نیز تا پایان سال گذشته، 20میلیون نفر اعلام کرد که در 263 شهرکشور و 38 روستا این امر عملیاتی شده است.
وزیر نیرو گفت: این آمار نشان می دهد بسیاری از شهرهای ما و تقریبا بخش اعظم روستاهای ما فاقد سامانه پیشرفته جمع آوری و تصفیه فاضلاب هستند و این درحالی است که به ازای یک حجم از فاضلابی که در محیط رها می شود، 40 برابر منابع آب آلوده می شود.
چیت چیان افزود: اگر چه طبق ضوابط ومقررات، صنایع ملزم به ایجاد تصفیه خانه فاضلاب هستند، اما به دلایل عدیده یا این سامانه ها ایجاد نشده اند و یا این که کارآیی لازم را ندارند و در مورد زهاب های کشاورزی نیز هیچ سامانه پایش و تصفیه ای تاکنون انجام نشده است.
وی اظهار داشت: به هرحال وزارت نیرو با علم به این موضوع ها و با توجه به خلاءهایی که هم در زمینه اطلاعات مربوط به تولید فاضلاب و پساب و نیز استفاده از فناوری های مربوط به تصفیه فاضلاب و بومی سازی روش های نوین در این زمینه وجود داشت، طرح کلان ملی شورای عالی عتف (علوم،تحقیقات و فناوری) را به عنوان یکی از طرح های کلان پژوهشی در دانش و فناوری بازیافت پساب های شهری،صنعتی و کشاورزی مصوب کرد.
وزیر نیرو افزود: بهره برداران طرح افزونبر وزارت نیرو، وزارت بهداشت،درمان و آموزش پزشکی، سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت جهاد کشاورزی و سایر دستگاه های مرتبط هستند که همین امر اجرای قویتر این طرح را طلب می کند.
چیت چیان تصریح کرد: خوشبختانه با انتخاب مجری توانمند و نیزهمکاران علمی قوی برای این طرح که سابقه علمی درخشانی نیز در این امر دارند، وزارت نیرو امیدوار است نتایج ارزشمند این طرح، راهگشای بسیاری از مسایل مربوط به تصفیه فاضلاب و زهاب در کشور و نیز استفاده مجدد این منابع درکشور باشد.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد نتایج علمی حاصل از همایش ملی بازیافت آب کمک مؤثری در اجرای بهتر و مطلوب تر طرح ملی دانش و فناوری بازیافت پساب آب شهری صنعتی و باشد و بتوانیم با تلاش ها و اقدام های مؤثر در صیانت از منابع آب و استفاده بهینه از این منابع محدود، این میراث ارزشمند را با حفظ کمیت و کیفیت آن به نسل آینده بسپاریم.
