تشکیل قطب های پژوهشی باهدف مرجع شدن در دستور کار این نهاد است

مصاحبه با ایسنا 1386/9/6

رییس جهاد دانشگاهی مشهد هدف از تشکیل قطب های پژوهشی را برتری علمی و مرجعیت در یک زمینه مورد نیاز و اساسی در کشور، رفع مسائل و مشکلات کشور و پاسخگویی به نیازها و اهداف جامعه دانست. 

به گزارش خبرنگار پژوهشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه خراسان، دکتر سیدعلی اکبر شمسیان در همایشی که به مناسبت هفته پژوهش در سالن اجتماعات جهاد دانشگاهی مشهد برگزار شد، اظهار داشت: جهاد دانشگاهی به منظور تحقق منویات مقام معظم رهبری در چشم انداز ‌20 ساله در زمینه پژوهشی به تشکیل قطب های پژوهشی توجه ویژه‌ای کرده است. 

رییس جهاد دانشگاهی مشهد اظهار داشت: توانایی در به کارگیری نتایج تحقیقات کاربردی، تبدیل قطب‌های پژوهشی به سرمایه‌های اجتماعی، پرورش نیروی انسانی کارآمد و متناسب با اهداف قطب‌ها و پایداری اقتصادی قطب‌ها برای به خود کفایی رسیدن جهاد دانشگاهی از نظر اقتصادی در میان مدت جزو دیگر نکاتی است که این نهاد برای تحقق چشم انداز ‌20 ساله مد نظر قرار داده است. 

وی با بیان اینکه در چشم انداز ‌20 ساله در حوزه پژوهش به تحقیق و توسعه توجه زیادی شده است، افزود: باید در وهله اول، پژوهش بر مبنای تحقیق و یک کار علمی انجام شود - که متاسفانه این امر مورد توجه قرار نمی‌گیرد - و سپس با ایجاد فن‌آوری های مورد نیاز در کشور، تولیدات پژوهش ارزش افزوده پیدا کند که این امر مورد توجه جهاد در تدوین قطب های علم و فن‌آوری است. 

دکتر شمسیان گفت: اهداف کمی که جهاد دانشگاهی در کنار اهداف کیفی برای خود در نظر گرفته، این است که ‌50 درصد قطب های پژوهشی که در جهاد تشکیل خواهد شد کاملا شناخته شده باشد و به عنوان قطب مرجع محسوب شود و همچنین با توجه به اینکه این نهاد یکی از سه سازمان برتر تحقیقات در کشور در زمینه تدوین فن‌آوری های نوین است لذا تلاش می‌شود که جهاد دانشگاهی رتبه اول را در به کارگیری نتایج تحقیقات به خود اختصاص ‌دهد. 

رییس جهاد دانشگاهی مشهد بیان کرد: در چشم انداز ‌20 ساله، جهاد دانشگاهی، نقش مهمی در مطالعات انسانی، فرهنگی و اجتماعی داشته و با توجه به این امر جهاد دانشگاهی مشهد برای شناخت استعدادها و توانمندی های استان در ‌پنج زمینه تلاش خود را آغاز کرده است. 

عضو کمیته تدوین چشم انداز جهاد دانشگاهی کشور یکی از ‌این زمینه‌ها را تشکیل قطب پژوهشی علوم انسانی عنوان کرد و افزود: بخش دیگر ایجاد و تاسیس پژوهشکده علوم و فن‌آوری صنایع غذایی است که با توجه به شرایط کشورهای آسیای میانه و کشورهای اطراف و همچنین رتبه اول استان خراسان رضوی در صنایع غذایی، ایجاد این بخش بیشتر احساس می‌شود. 

وی حوزه مورد توجه دیگر در جهاد دانشگاهی مشهد را در راستای نقشی که سند چشم انداز ‌20 ساله به جهاد داده است، تلاش در زمینه پزشکی عنوان کرد و افزود: همیشه جای خالی پژوهش در زمینه پزشکی در جهاد دانشگاهی مشهد محسوس بوده که در سال های اخیر با توجه به موفقیت های دو مجموعه رویان و ابن‌سینا و تعامل مثبتی که بین جهاد دانشگاهی مشهد و این دو مجموعه وجود دارد به ایجاد یک مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی اقدام خواهیم کرد. 

شمسیان با اشاره به رویکرد جدید به بیوتکنولوژی در کشور، اذعان داشت: جهاد دانشگاهی مشهد در بحث تکنولوژی خصوصا فن‌آوری قارچ‌های خوراکی و صنعتی تلاش های خوبی را انجام داده است و امیدواریم در برنامه ‌10 ساله جهاد دانشگاهی مشهد، پژوهشکده بیوتکنولوژی ایجاد شود. 

وی ادامه داد: زمینه دیگر مورد توجه در جهاد دانشگاهی مشهد، مواد است و با توجه به استعداد دانشگاه فردوسی و بسترهای موجود در جهاد دانشگاهی، امیدواریم بخش مواد به خصوص در زمینه متالوژی را در این مجموعه ایجاد کنیم. 

به گزارش ایسنا، رییس جهاد دانشگاهی مشهد تاکید کرد: با توجه به ‌پنج محور متنوع در نظر گرفته شده در جهاد دانشگاهی مشهد، هر پژوهشگر باید تلاش خود را در یک زمینه تخصصی و مورد علاقه خود انجام دهد تا افراد در یک زمینه خاص فعالیت کنند و سرمایه‌های مجموعه به هدر نرود. 

دکتر ناصر شاهنوشی، عضو هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد نیز با بیان اینکه نباید علم را در قالب مرزهای جغرافیایی قرار دهیم، افزود: باید به پژوهش در قالب یک سیستم نگریسته شود. 

وی ادامه داد: مشکل جدی پژوهش در کشور ما این است که از نتایج آن در فرآیند تصمیم گیری استفاده نمی‌شود. 

دکتر عبدالرضا باقری، عضو هیات دانشکده منابع طبیعی دانشگاه فردوسی مشهد نیز با اشاره به اینکه اتکا بر بودجه نفتی یکی از معضلات کشور ماست، گفت: چون در آمدهای حاصل از تحقیق در مقابل درآمدهای نفتی ناچیز است لذا بهایی به آن داده نمی‌شود. 

وی افزود: در برنامه سوم که پایان آن سال ‌83 بود، قرار شد ‌1/5 درصد از درآمد ناخالص ملی را صرف تحقیقات بکنیم که این میزان در پایان برنامه به 0/4 درصد رسید. 

باقری با بیان اینکه در برنامه چهارم نیز سهم 1/5 درصدی برای پژوهش در نظر گرفته شده است، افزود: طی ‌دو سال که از این برنامه می‌گذرد متاسفانه این بودجه تحقق پیدا نکرده است. 

یکی دیگر از محققان حاضر در جلسه نیز در سخنانی، مشکل پژوهش را عدم اشراف مدیران به تخصص‌ها دانست و بیان کرد: به دلیل اینکه عمر مدیریت در کشور ما کوتاه است لذا اساسا مدیران ارشد سازمان ها اطلاعات کافی در مورد برخی طرح ها نداشته و اهمیت قابل توجهی به طرح های پژوهشی نمی‌دهند و حتی اگر بودجه پژوهش بالا برود، چون سازمان ها برنامه‌ای برای این امر ندارند این بودجه به هدر می‌رود. 

وی با اشاره به اینکه با وجود بخش خصوصی در کشور، پژوهش جدی گرفته خواهد شد، اظهار داشت: بخش دولتی نمی‌تواند به کارآیی سازمان ها کمک کند و اگر این سیستم اصلاح شود و به سمت خصوصی‌سازی برویم از یافته‌های پژوهش بهتر استفاده می‌شود. 

این محقق تاکید کرد: بیشتر مدیران کشور بر اساس الزاماتی که در بودجه کشور برای پژوهش وجود دارد در این بخش هزینه می کنند و خود مدیر اعتقادی به استفاده از این بودجه ندارد. 

یک محقق علوم اجتماعی نیز گفت: در حوزه علوم اجتماعی باید با یک ریسک وارد میدان شد ولی متاسفانه به ریسک فعالیت های میدانی ما توجهی نمی‌شود. 

محقق دیگری افزود: وقتی آزاد اندیشی در کشور وجود نداشته باشد و پژوهشگر نتواند حرف خود را به صراحت بیان کند، ریسک پژوهش بالا می‌رود و شاید پژوهشگر خیلی از نظرات خود را بیان نکند. 

وی اظهار داشت: نشاط اجتماعی لازم در ایران وجود ندارد که باید این نشاط ایجاد شود چرا که پژوهشگر به این نشاط نیاز دارد. 

به گزارش ایسنا منطقه خراسان، در پایان این همایش از جمعی از پژوهشگران جهاد دانشگاهی مشهد تقدیر شد. 

منبع